Levenslang met dwang

2 mei 2014

In het nieuwe realityprogramma ‘Levenslang met dwang?’ van RTL5 worden zeven mensen met een dwangstoornis gevolgd op hun reis naar Thailand waar ze de strijd aangaan met hun dwang. Afgelopen maandag was de eerste uitzending. http://tvblik.nl/levenslang-met-dwang/aflevering-1

De eerste aflevering geeft al een vrij goed beeld van wat er aan de hand is bij een dwangstoornis: steeds terugkerende hinderlijke gedachten en neigingen, en handelingen als tellen, controleren, schoonmaken, rangschikken, die voor het gevoel uitgevoerd MOETEN worden. Het uitvoeren van de handeling lost de bijna ondraaglijke spanning en angst die mensen ervaren tijdelijk op. Helaas is dat vaak van erg korte duur, soms maar een paar seconden, en moet er opnieuw een handeling worden uitgevoerd. De mensen die eraan lijden zijn zich heel goed bewust van de irrationaliteit van hun gedrag, maar het lukt niet om ermee te stoppen.

Ervaringsdeskundig

Ik heb hier zelf last van gehad (smetvrees, controledwang, tellen) van mijn 17e tot mijn 20e. Waarschijnlijk heb ik het ontwikkeld als reactie op langdurig en ernstig ziek zijn, waardoor ik het vertrouwen in mezelf, mijn lichaam en ‘het leven’ was kwijtgeraakt, mogelijk gecombineerd met een stukje aanleg. Gelukkig ben ik er helemaal vanaf gekomen.

Dwang als een onverzadigbaar monster

Je kunt dwang zien als een onverzadigbaar monster. Het monster is de hinderlijke gedachten, de angst en de spanning. Als je het monster voedt, door een handeling uit te voeren, houdt het zich eventjes rustig, maar het voeden zorgt er ook voor dat het monster steeds groter wordt. Het enige wat helpt is het monster uithongeren, door de handelingen niet meer uit te voeren. Het monster wordt dan steeds zwakker en zal uiteindelijk sterven. Dat klinkt eenvoudig. De uitvoering is echter wat ingewikkelder, omdat het monster best een tijd zonder eten kan en zich niet zomaar gewonnen geeft. Dat houdt concreet in dat je langere tijd de angst en spanning moet zien te verdragen.

Korte en lange termijn

Toen ik nog helemaal in de ban was van de dwang, maakte iemand een opmerking over kosten en baten op korte-termijn en op lange-termijn. Het ging over totaal iets anders dan dwang, maar die opmerking maakte dat ik ineens doorhad wat er gebeurde. Toegeven aan de dwang gaf op korte termijn even rust. Voor de lange termijn betekende het dat de dwang alleen maar erger werd en dat ik de rest van mijn leven erin gevangen zou zitten als ik ermee door zou gaan. Dat vooruitzicht leek me vreselijker dan de confrontatie met de angst en spanning aangaan die ik had als ik geen handelingen uitvoerde. Ik heb toen besloten om de angst en spanning maar te ondergaan met behulp van alle ontspanningsoefeningen die ik kende. Langzaam maar zeker lukte het steeds beter om weerstand te bieden aan de dwang, en de angst en spanning namen gaandeweg af. De allesoverheersende dwanggedachten waren toen over. Echter, een deel van de angst en spanning bleef aanwezig. Dat heb ik pas jaren later echt op kunnen lossen met EFT.

Het mooie is dat als je dit echt weet te overwinnen dat je een stapje verder kunt dan geen last van klachten. Dan leer je de andere kant van angst en controle kennen, en dat is vol vertrouwen genieten van het leven zoals het zich voordoet.

Rol van de omgeving

In de uitzending van afgelopen maandag wordt gesproken over de behoefte aan begrip, het er open over durven zijn naar de omgeving. Ik denk echter niet dat het begrip is wat je het meest nodig hebt als je last hebt van dwang. Het kan wel prettig zijn als er een beetje erkenning is voor het feit dat de dwanghandelingen er misschien wel lachwekkend uitzien, maar dat het verre van grappig is als je er last van hebt. Af en toe wat troost en bemoedigende woorden zijn ook wel fijn. Echter, voor de dwang zelf werkt begrip averechts. Wat je vooral nodig hebt is begrenzing. Ik kom telkens weer tegen dat de omgeving te veel mee gaat in de handelingen door bijvoorbeeld steeds de bevestiging te geven waar de patiënt om vraagt of zelfs mee te helpen met de handelingen. In de aflevering van maandag zie je hoe de vriendin van Kai onderdeel van de dwang is geworden. (vanaf 32:44). Het is begrijpelijk dat je iemand wilt helpen als je iemand zo ziet lijden, maar op deze manier is het enige wat er gebeurt dat je meehelpt het monster te voeden.

Als je zelf aan het strijden bent om die handelingen niet uit te voeren, en je soms ook niet meer goed weet wat ook alweer normaal was, dan helpt het wanneer de omgeving duidelijke grenzen stelt wat betreft welk gedrag acceptabel is en welk gedrag niet. In een omgeving waar men niet op de hoogte is van jouw dwangstoornis ervaar je waarschijnlijk een hogere drempel om de handelingen uit te voeren vanwege schaamte. Je kunt daar gebruik van maken door jezelf voor te houden, dat ‘het daar nu eenmaal niet kan’, waardoor je van een dergelijke omgeving een plek kunt maken waar je enigszins beschermd bent tegen de dwang.

EFT en de behandeling van dwang

Als je van dwang afwilt, moet je stoppen met de handelingen, stoppen met vermijden van situaties, en de angst en spanning ondergaan. Daar kom je niet onderuit. EFT verandert daar ook niets aan. EFT kan wel een hulpmiddel zijn om het allemaal net iets makkelijker te maken.

– Met EFT kan je de angst en spanning leren accepteren, zodat die beter verdragen worden en niet perse meteen weg moeten.
– Je kunt EFT toepassen op de spanning die ontstaat als de dwanghandeling wordt uitgesteld. EFT werkt dan als een aspirientje. Het neemt de pijn tijdelijk weg.
– Je kunt ‘dat wat niet mag gebeuren’ behandelen met EFT. Bijvoorbeeld het gas mag niet openstaan, want dan komt er een ontploffing, en dan gebeurt er …, etc. De spanning die door het stilstaan bij dat wat niet mag gebeuren wordt opgeroepen, wordt behandeld met EFT.
– de angst voor verlies van controle kun je oplossen met EFT.
– Je kunt onderliggende problematiek aanpakken met EFT.

Deel via: